Thuỷ điện Sơn La chính thức phát điện trong năm 2011, đã góp phần cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Ảnh: TTXVN

     Song “lửa thử vàng”, năm 2011 cũng ghi nhận những nỗ lực to lớn vượt qua thách thức của Đảng, Nhà nước cùng hơn 80 triệu người dân đất Việt. Xin giới thiệu những sự kiện chính trị, kinh tế, xã hội nổi bật nhất của đất nước trong năm 2011 do Lao Động bình chọn.  

     Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI - ĐH của trí tuệ, dân chủ và đổi mới

    Ngày 12.1.2011, tại Hà Nội, khai mạc ĐH Đảng toàn quốc lần thứ XI. ĐH đã nhất trí thông qua nghị quyết với các văn kiện quan trọng, có ý nghĩa chiến lược với sự phát triển của đất nước; đồng thời bầu BCH Trung ương khóa XI gồm 175 uỷ viên chính thức và 25 uỷ viên dự khuyết. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng được bầu giữ chức Tổng Bí thư. Các văn kiện được thông qua tại ĐH lần này là sự tổng kết sâu sắc lý luận và thực tiễn; là sự kết tinh trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân; là sự tiếp tục khẳng định, hoàn thiện và phát triển quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng; xác định mục tiêu, nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của cách mạng nước ta từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo.

     Bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XIII và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016: Cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước đến nay

     Cuộc bầu cử diễn ra ngày 22.5.2011, đây là lần đầu tiên nước ta tổ chức đồng thời bầu cử ĐB Quốc hội và ĐB HĐND các cấp trong cùng một ngày và cũng là cuộc bầu cử có quy mô lớn nhất từ trước tới nay. Kết quả đã bầu ra 500 ĐB Quốc hội và 302.648 ĐB HĐND các cấp. Thắng lợi toàn diện và to lớn của cuộc bầu cử thể hiện tinh thần yêu nước, sự tin tưởng của nhân dân vào đường lối đổi mới, vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và tinh thần đoàn kết dân tộc.

     Hội nghị lần thứ ba BCH Trung ương Đảng khoá XI: Đột phá về tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng

     Tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng là đòi hỏi cấp thiết cũng là vấn đề được đề cập từ những thập niên trước. Tuy nhiên, phải đến hội nghị lần này việc tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng mới được xem và quyết định với những trọng tâm rõ ràng. Theo đó, trung ương xác định trong 5 năm tới, cần tập trung vào 3 lĩnh vực quan trọng nhất là tái cấu trúc đầu tư với trọng tâm là đầu tư công; cơ cấu lại thị trường tài chính với trọng tâm là tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính; tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước mà trọng tâm là các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước. Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách đầu tư phải có tầm nhìn xa, không bị “tư duy nhiệm kỳ”, tư tưởng cục bộ, bệnh thành tích, chủ quan duy ý chí hay “lợi ích nhóm” chi phối...

     Nghị quyết 11 của Chính phủ - bước tiến mới trong tư duy phát triển và khả năng phản ứng của chính sách

     Trước những khó khăn, thách thức lớn của tình hình kinh tế xã hội đất nước, ngay từ đầu tháng 2.2011 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 11 về những giải pháp điều hành phát triển KTXH trong tình hình mới (về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội). Nghị quyết đã đưa ra hệ thống giải pháp được đánh giá là tích cực và kịp thời, trong đó để thực hiện được mục tiêu trên, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng, phối hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa để kiềm chế lạm phát; điều hành và kiểm soát để bảo đảm tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2011 dưới 20%; thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, cắt giảm đầu tư công, giảm bội chi ngân sách nhà nước; thúc đẩy sản xuất kinh doanh, khuyến khích xuất khẩu, kiềm chế nhập siêu, sử dụng tiết kiệm năng lượng; tăng cường bảo đảm an sinh xã hội... Đó là những quyết sách kịp thời, đúng đắn, thể hiện bước tiến mới trong tư duy phát triển và khả năng phản ứng chính sách của Đảng và Nhà nước ta, được nhân dân đồng tình ủng hộ và quốc tế đánh giá cao.

     Xuất khẩu - điểm sáng 2011

     Bất chấp tình hình kinh tế trong nước và thế giới gặp nhiều khó khăn trong năm 2011, lần đầu tiên, tổng kim ngạch XK cả nước cán đích 96 tỉ USD, là mức cao nhất từ trước tới nay (tăng 33% so với năm 2010). Với kết quả này, XK vượt xa mục tiêu kỳ vọng mà Quốc hội đặt ra, vượt 23% so với chỉ tiêu đề ra (10%). Tỉ lệ xuất khẩu/GDP lần đầu tiên vượt qua mức 80,7%, vượt xa so với kỷ lục 70% của năm trước. Tổng kim ngạch xuất - nhập khẩu năm 2011 cũng lần đầu tiên vượt mức 200 tỉ USD. Với kim ngạch này, Việt Nam đã vượt Philippines, giữ vị trí thứ năm tại Đông Nam Á sau Singapore, Thái Lan, Indonesia và Malaysia về kim ngạch XNK hàng hóa. Hiện VN đã có 22 mặt hàng có kim ngạch XK trên 1 tỉ USD trở lên.

     Khởi động tái cơ cấu hệ thống ngân hàng

Chỉ một thời gian ngắn sau khi công bố chủ trương tái cơ cấu toàn diện hệ thống ngân hàng (tháng 10.2011), sáng 6.12, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình chính thức công bố chấp thuận cho 3 NHTM cổ phần đầu tiên tiến hành sáp nhập. BIDV được giao là đầu mối đứng ra đại diện phần vốn nhà nước và thực hiện hợp nhất ba NHTM cổ phần gồm Sài Gòn (SCB), Tín Nghĩa (TinNghiaBank) và Đệ Nhất (Ficombank). Theo lộ trình tái cơ cấu được công bố, NHNN sẽ xử lý dứt điểm các ngân hàng yếu kém trong năm 2012. Đến năm 2013, NHNN sẽ tiếp tục thực hiện hợp nhất các ngân hàng nhưng chủ yếu là để củng cố hoạt động, mở rộng quy mô các nhà băng. Quá trình tái cơ cấu cơ bản hoàn tất vào năm 2014 -2015 khi Việt Nam có 1-2 ngân hàng đủ mạnh để hoạt động ở tầm khu vực.

     Tăng lương tối thiểu vùng cho người lao động

     Ngày 22.8.2011, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 70/2011/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu vùng đối với NLĐ làm việc ở Cty, DN, HTX, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các cơ quan, tổ chức có thuê mướn LĐ (gọi chung là DN). Từ ngày 5.10.2011 đến hết ngày 31.12.2012 sẽ áp dụng mức lương tối thiểu vùng từ 1.400.000 đến 2.000.000đ/tháng. Theo quy định, mức lương tối thiểu vùng áp dụng chung mức lương tối thiểu đối với cả DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài và được chia thành 4 vùng I, II, III, IV cụ thể như sau: 2.000.000đ/tháng áp dụng đối với DN hoạt động trên địa bàn vùng I; 1.780.000đ/tháng áp dụng đối với DN hoạt động trên địa bàn vùng II; 1.550.000đ/tháng đối với DN hoạt động trên địa bàn vùng III và mức 1.400.000đ/tháng đối với DN hoạt động trên địa bàn vùng IV. Như vậy, mức lương tối thiểu vùng mới cao hơn mức lương hiện nay khoảng từ 300.000 - 650.000 đồng/tháng, do vậy mức lương bình quân của NLĐ đã được tăng lên đáng kể.

     Xuất hiện những bộ trưởng dám nói dám làm

     Một sự kiện đáng chú ý của kinh tế VN năm 2011 là liên tục xuất hiện những vị bộ trưởng dám nói, dám làm thu hút sự chú ý của dư luận. Đầu tiên phải kể đến Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng với hai quyết định gây xôn xao là cấm cán bộ cấp vụ trở lên chơi golf để tập trung công việc và “trảm tướng” tại nhiều công trình giao thông chậm tiến độ.
Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng được đánh giá cao bởi dám nói, dám làm. Ảnh: kỳ anh
Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng được đánh giá cao bởi dám nói, dám làm. Ảnh: Kỳ Anh.

     Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ được biết đến với quyết tâm vào cuộc kiểm tra giá xăng dầu, siết chặt quản lý kinh doanh xăng dầu. Hay như Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình nổi trội với cam kết hạ lãi suất cho vay xuống 17 – 19%, lãi suất huy động 14%, đồng thời khẳng định sớm tái cơ cấu ngành ngân hàng trước những biến động xấu của ngành thời gian qua. Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Y tế phát động phong trào cam kết không nhận phong bì nhưng kết quả chưa được như mong muốn.

     BĐS đóng băng, chứng khoán lao dốc, vỡ nợ tín dụng đen

     Chịu tác động của chính sách thắt chặt tiền tệ và áp lực trả nợ vay ngân hàng, ở tất cả các phân khúc BĐS có sự giảm mạnh về giá với mức giảm lên tới 50% nhưng vẫn không có giao dịch, thị trường bất động sản (BĐS) rơi vào chu kỳ đóng băng kéo dài nhất từ trước tới nay. Xu hướng bán tháo, cắt lỗ BĐS được mở đầu ở một số dự án tại TPHCM đã lan rộng ra thị trường Hà Nội.
Thị trường bất động sản đóng băng trong năm 2011
Thị trường bất động sản đóng băng trong năm 2011.

     BĐS đóng băng cũng làm lộ diện hàng trăm vụ vỡ nợ tín dụng đen với quy mô lên tới hàng ngàn tỉ đồng, mở đầu tại Hà Nội, sau lan rộng ra nhiều tỉnh, thành khác. Năm 2011 cũng chứng kiến sự sụt giảm tới 24% của thị trường chứng khoán khi các chỉ số chứng khoán trên sàn TPHCM và sàn HN đều lập các đáy mới. Thanh khoản thị trường cũng giảm tới 40% so với 2010. Đáng chú ý là sự giảm xuống về chất lượng khi hàng loạt công ty niêm yết báo cáo lỗ, hàng loạt công ty chứng khoán rơi vào tình trạng mất an toàn tài chính và mất khả năng thanh khoản làm giảm niềm tin của giới đầu tư.

     Lạm phát “vượt” kế hoạch đề ra

     Đúng như dự đoán của các chuyên gia kinh tế, mặc dù nhiều giải pháp kiềm chế lạm phát năm 2011 quyết liệt đưa ra, song lạm phát vẫn “vượt” kế hoạch. Thay vì “chốt” dưới 18% theo kế hoạch của Chính phủ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) năm 2011 tăng 18,58% so với cùng kỳ năm 2010. Trong 10 nhóm hàng thuộc rổ tính CPI, ngoài nhóm bưu chính viễn thông ít biến động trong nhiều tháng, chỉ số giá lương thực (thuộc nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống) luôn ở mức tăng cao, cùng với đó là nhóm thiết bị đồ dùng gia đình, hàng may mặc, dịch vụ xây dựng, nhà ở liên tục tăng những tháng cuối năm. Trước đó, Quốc hội thông qua chỉ tiêu CPI năm 2011 không quá 7%, tuy nhiên đến tháng 6.2011, Chính phủ đề nghị nới lỏng thêm hai lần và “chốt” ở mức dưới 18%.

     Bùng phát dịch bệnh tay - chân - miệng

     Tay - chân -  miệng (TCM) được coi như dịch bệnh nóng nhất trong năm 2011. Gần 100.000 ca mắc, 160 trường hợp tử vong, dịch đã lan ra cả 63 tỉnh/TP. Số ca mắc bệnh TCM năm nay tăng gấp 10 và số tử vong tăng 25 lần so năm 2010. Những con số này đã làm dấy lên dư luận: Tại sao Bộ Y tế không công bố dịch trên toàn quốc để có thể khống chế nhanh hơn? Ninh Thuận đã trở thành tỉnh đầu tiên và đến nay cũng là duy nhất công bố dịch, khi mà tại đây đã có 54/65 xã/phường của tất cả 7/7 huyện/TP ghi nhận có bệnh nhân. Từ đó Bộ Y tế cũng bắt tay và đẩy mạnh chiến dịch truyền thông cho căn bệnh này với khẩu hiệu rất đơn giản “Hay rửa tay bằng xàphòng”. Ngày 20.12 - tức là sau một tháng rưỡi công bố dịch - Ninh Thuận cũng đã công bố hết dịch khi mà mỗi ngày ở tỉnh này chỉ còn phát hiện 1 – 2 ca bệnh. Dịch TCM thường đạt đỉnh cao nhất vào tháng 8 – 9 và có xu hướng giảm dần vào các tháng cuối năm. Tuy nhiên, đến cuối tháng 11, Bộ Y tế lại tiếp tục tổ chức hội nghị thứ hai về tăng cường các biện phòng, chống bệnh TCM tại TPHCM trong vòng 3 tháng qua, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nhằm đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch bệnh này.

     Báo động tệ nạn học đường

     Liên tiếp trong năm 2011, các clip nữ sinh đánh nhau được tung lên mạng, gây bức xúc trong dư luận. Đánh gục bạn tại chỗ, rạch áo bạn bằng dao lam, đánh hội đồng, nắm tóc bạn kéo lê trên đất... là hành động của nữ sinh Thái Nguyên, nữ sinh Bắc Ninh, nữ sinh Bắc Giang, nữ sinh Lạng Sơn... Theo thống kê của ngành giáo dục thì từ năm 2009 đến tháng 10.2011, cả nước xảy ra 1.598 vụ học sinh (HS) đánh nhau trong và ngoài nhà trường. Đã có 881 HS nhận hình thức kỷ luật khiển trách, 1.558 HS bị cảnh cáo, 735 HS buộc thôi học có thời hạn từ ba ngày đến một năm. Tình trạng bạo lực học đường đang có xu hướng gia tăng, mức độ ngày càng nghiêm trọng, không chỉ ở HS nam mà xuất hiện ngày càng nhiều ở HS nữ. Trước tình trạng này, nhiều hội thảo, tọa đàm đã được tổ chức để phân tích nguyên nhân và đưa ra giải pháp. Theo các nhà khoa học, giáo viên, chuyên gia tâm lý thì các nguyên nhân dẫn đến các vụ học sinh đánh nhau gồm có bạo lực gia đình; kinh tế thị trường và ảnh hưởng của xu thế hội nhập, toàn cầu hóa; tâm lý xã hội lứa tuổi.   

Theo: Lao Động